ABC o azbeście

Azbest to nazwa minerału włóknistego występującego w przyrodzie, który wykazuje znaczną wytrzymałość na rozciąganie, źle przewodzi ciepło, ma właściwości dźwiękochłonne i jest względnie odporny na działanie czynników chemicznych.azbest 1
Te właściwości azbestu sprawiły, że stał się
on materiałem bardzo rozpowszechnionym
w naszym otoczeniu, znajdując zastosowanie
przy wytwarzaniu całej gamy wyrobów przemysłowych, jak i produktów używanych w życiu codziennym.

Biologiczna agresywność pyłu azbestowego jest zależna od stopnia penetracji i liczby włókien, które uległy retencji w płucach. Dużą rolę odgrywa także wrażliwość osobnicza (podatność danej osoby) i palenie papierosów. Unoszące się w powietrzu, niewidoczne dla oka, włókna azbestowe są wdychane przez ludzi i wnikają do organizmu człowieka przez układ oddechowy. Zalegające w płucach włókna mogą powodować zwłóknienie tkanki płucnej, czyli azbestozę, ale także raka płuc i międzybłoniaka opłucnej.

Azbest jest zaliczany do dziesięciu najgroźniejszych substancji zanieczyszczających na ziemi. azbest 2W związku z tym, azbest znajduje się w wykazie opracowanym przez Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej, jako niebezpieczna substancja chemiczna o udowodnionym działaniu rakotwórczym dla człowieka. Badania naukowe udowodniły, że azbest stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia w następstwie długotrwałego narażania dróg oddechowych na wdychanie jego włókien.

Wyroby zawierające azbest oraz odpady azbestowe można podzielić – w zależności od trwałości i ilości zastosowanego spoiwa wiążącego – na: miękkie (łamliwe, kruche) i twarde (nie kruche, sztywne).

„Wyroby miękkie” o gęstości < 1000 kg/m3 charakteryzują się dużym procentowym udziałem azbestu. Łatwo ulegają uszkodzeniom, powodując duże emisje pyłu azbestu.

Wyroby miękkie to m.in.:
• sznury, płótna, tkaniny z dodatkiem azbestu (lub wykonane z samego azbestu),
• płyty i uszczelki kinkieryt (typu gambit, polonit), stosowane w ciepłownictwie na złączach rur, zaworów z gorącą wodą lub parą,
• płaszcze azbestowo-gipsowe stosowane w izolacji rur w ciepłownictwie,
• płyty i tektury miękkie (stosowane w izolacjach ognioochronnych),
• płyty ognioochronne typu „pyral” produkcji czechosłowackiej lub „sokalit” produkcji NRD, zawierające ok. 30 – 50% azbestu (służą do okładzin ognioochronnych konstrukcji budynków oraz jako sufity podwieszane o podwyższonej odporności na ogień, także jako materiał do klap przeciwpożarowych i przeciw dymnych),
• natryski azbestowe na konstrukcje stalowe zastosowane jako ognioochronne zabezpieczenie stalowej konstrukcji budynków o tzw. konstrukcji niesztywnej (np. budynki przemysłowe, biurowe; często są to obiekty indywidualnie projektowane, „nasycone” technologią budowlaną krajów zachodnioeuropejskich z lat 60 -70., np. budynki ambasad).

„Wyroby twarde” o gęstości > 1000 kg/m3 są to najpowszechniej występujące w krajowym budownictwie wyroby zawierające azbest. Charakteryzują się dużym stopniem zwięzłości, dużym udziałem spoiwa (najczęściej jest nim cement), niską procentową zawartością azbestu (ok. 5% w płytach płaskich lignocementowych modyfikowanych, 12 – 13% w płytach płaskich i falistych azbestowo-cementowych i ok. 20% w rurach azbestowo-cementowych).
Wyroby twarde to m.in.:
– płyty azbestowo-cementowe faliste,
– płyty azbestowo-cementowe płaskie prasowane,
– płyty azbestowo-cementowe karo,
– płyty warstwowe PW3/A i podobne,
– rury azbestowo-cementowe,
– złącza, listwy, gąsiory wykonane z azbestocementu,
– płaszcze azbestowo-cementowe stosowane w izolacji rur w ciepłownictwie.

Podstawowe informacje dotyczące obowiązków właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości w zakresie posiadania wyrobów azbestowych.

Obowiązki właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości w zakresie demontażu wyrobów zawierających azbest.

 

„Program Oczyszczania Kraju z Azbestu” na lata 2009-2032

Dnia 14 maja 2002 r. Rada Ministrów przyjęła „Program usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest stosowanych na terytorium Polski”.
Jego kontynuacją jest program wieloletni pn.: „Program Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032” przyjęty uchwałą Rady Ministrów w dniu 14 lipca 2009 r.
W dniu 15 marca 2010 r. Rada Ministrów podjęła uchwałę zmieniającą uchwałę w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pod nazwą „Program Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032”.

Główne cele Programu to:

  1. usunięcie i unieszkodliwienie wyrobów zawierających azbest;
  2. minimalizacja negatywnych skutków zdrowotnych spowodowanych obecnością azbestu na terytorium kraju;
  3. likwidacja szkodliwego oddziaływania azbestu na środowisko.

Cele Programu będą realizowane sukcesywnie aż do roku 2032, w którym zakładane jest oczyszczenie kraju z azbestu.

Więcej informacji na temat usuwania azbestu (np. zmiany legislacyjne) znajduje się na stronie serwisu internetowego Ministerstwa Gospodarki:

www.mg.gov.pl/Bezpieczenstwo+gospodarcze/Program+Oczyszczania+Kraju+z+Azbestu